Nederland moet zich opmaken voor de komst van de wolf

De wolf is en blijft een mysterieus wezen. Niet zo gek, overdag laat de wolf vrij weinig van zichzelf zien. De kans is groot dat dit geheimzinnige dier op korte termijn een herintrede gaat maken in Nederland. Hoe kunnen wij ons voorbereiden op de komst van de wolf?

Voordat we op de feiten vooruit gaan lopen, eerst even wat meer informatie over de wolf. Want je zult misschien denken: wolven, die leven toch helemaal niet in Nederland? Nee, op dit moment leven er geen wolven in Nederland, maar ze verblijven hier wel met enige regelmaat. Steeds vaker zelfs. De afgelopen drie jaar is er ieder jaar een zekere wolf gespot in Nederland. Langzaam maar zeker komen er meer wolven richting ons land. Het duurt volgens Leo Linnartz, ecoloog en woordvoerder van Wolven in Nederland, daarom niet lang meer voordat de eerste wolvenfamilie zich zal vestigen in Nederland. Linnartz: “Wij voorspellen een herintrede van de wolf in Nederland en willen de bevolking, schapenhouders maar ook jagers voorlichten en voorbereiden op de komst van de wolf.”

Waar leven ze?
Een aantal Europese landen waar wolven al wél langer verblijven en leven zijn Duitsland, Polen en Denemarken. In die landen nemen wolven in aantal toe, waarna ze zich verspreiden vanuit de kerngebieden. Daarnaast leven er wereldwijd veel wolven in onder andere Alaska, Canada en Rusland.

In 2000 werd de eerste wolvenfamilie in Duitsland sinds jaren gespot in de buurt van Lausitz, in het oosten van Duitsland. Inmiddels zijn er tientallen kerngebieden in Duitsland, die zich steeds meer in de richting van Nederland verplaatsen. De dichtstbijzijnde wolven leven op dit moment op zo’n 200 kilometer van de Nederlandse grens af. Linnartz: “De gemiddelde wolf verplaatst zich in de pubertijd zo’n 150 tot 200 kilometer van de geboorteplaats, op zoek naar een vaste verblijfsplaats. Het zou dus zomaar kunnen dat de eerste Nederlandse wolvenfamilie zich nog dit jaar gaat vestigen in Nederland. Dat zal dan vermoedelijk in Noordoost Nederland zijn, omdat de wolven uit Duitsland komen.”

De wolf in Nederland
Maar waarom leeft de wolf dan nog niet in Nederland? Dat is puur toeval. Uit een modelonderzoek van Wolven in Nederland is gebleken dat er in Nederland genoeg ruimte is voor tientallen wolvenfamilies. Met name in het midden en oosten van Nederland zijn voldoende natuurgebieden waar wolven zouden kunnen leven. Daarnaast is er genoeg plek in Brabant en Limburg, vooral langs de grens met België en Duitsland. Aan voedsel hebben wolven in Nederland ook genoeg. Er leven hier ruim voldoende reeën, damherten, edelherten en wilde zwijnen voor de roofdieren. Het is dus een kwestie van tijd en geduld totdat de eerste wolvenfamilie zich zal vestigen in ons land.

Evolutie van de wolf
Goed, wolven leven dus verspreid over de hele wereld. Maar op de plekken waar ze leven, verblijven ze steeds minder in natuurgebieden en steeds dichter bij mensen, meldt wetenschappelijk tijdschrift Bioscience. Volgens Linnartz is het echter andersom, mensen tolereren de wolf steeds meer en begrijpen dat het een beschermde diersoort is: “150 jaar geleden was de wolf zo goed als uitgestorven in Europa, omdat mensen ze hadden uitgeroeid. Een aantal groepen wolven hebben het toen overleefd in de afgelegen berggebieden.” Het is helaas alleen (nog) niet zo dat iedereen zich aan de regels houdt. In Duitsland is de wolf al sinds 1989 een beschermde diersoort (in Nederland pas sinds juni 2014), maar uit onderzoek van overleden wolven in Duitsland is gebleken dat iedere wolf kogels in het lichaam had. “Als alle jagers in Europa de regels zouden verbreken, dan zouden we geen wolven meer hebben. Er zijn dus genoeg jagers die zich gedragen, maar er zijn er helaas ook nog te veel die dat niet doen.”

Kenmerken wolf
Linnartz vertelt dat Wolven in Nederland wekelijks meldingen krijgt van mensen die een wolf (denken te) spotten. “Het gaat meestal om een hond of wolf-hondhybride (kruising tussen een wolf en een hond), maar we hebben ook weleens een inzending gekregen van iemand die een poedel op de foto had gezet, of een hele vage foto van een kat.” Mocht je nou een keer twijfelen of je een echte Europese wolf ziet, dan is het misschien handig om te checken of het dier de volgende kenmerken heeft:

De grote boze wolf
Wolven worden al eeuwenlang beschouwd als gevaarlijke dieren. Als kind leer je door sprookjes dat ‘de grote boze wolf’ geen dier is waar je lekker mee kunt knuffelen. Maar eigenlijk is de wolf banger voor de mens, dan andersom. Linnartz legt uit: “Wolven zijn van nature schuw. Op het moment dat er gejaagd wordt op een wolf, wordt die schuwheid naar de mens alleen maar erger. Dat geven de wolven weer door aan hun jongen.” Mocht je een wolf tegenkomen in een natuurgebied, is er niks aan de hand. “Die wolf zal nooit dichtbij komen. Het enige moment waarop je als mens eventueel gevaar kan lopen, is als de wolf extreem hongerig is.” Het komt maar zelden voor dat een wolf een mens aanvalt. De schuld wordt vaak gegeven aan een wolf, maar meestal gaat het om een hondenaanval.

Als de wolf daadwerkelijk een herintrede maakt in Nederland, dan moeten schapenhouders beter op hun kuddes gaan letten. Schapen hebben in principe niet de voorkeur voor een wolf, maar als ze eenmaal doorhebben dat een schaap een makkelijke prooi is, dan gaan ze zich daarin specialiseren. Ook dat brengen de volwassen wolven over naar hun jongen, waardoor een gehele wolvenfamilie op schapen kan gaan jagen.

Schapenhouderij op z’n kop
Schapenhouder Gijsbert Six zit in niet te wachten op de komst van de wolf. “Ik houd van de natuur, dus ik vind het mooi dat de wolf terug gaat komen naar Nederland. Tegelijkertijd ben ik een schapenliefhebber, dus ik ben ambivalent.” Toen er begin maart een wolf werd doodgereden in Nederland, vond Six dat niet erg. “Heel rot voor die wolf, maar als schapenhouder is dat fijn.”

Six is ervan overtuigd dat de herintrede van de wolf de schapenhouderij op z’n kop gaat zetten. “Schapenhouders zijn niet zo preventief, wij wachten het gewoon af. Maar als die wolf komt, denk ik dat veel hobbyisten ermee gaan stoppen. Ik ook als ik overlast ga krijgen.” Hoge hekken, kooien waar de schapen ’s nachts in kunnen en honden om de kuddes te beschermen kosten bakken met geld. Veel schapenhouders vinden dat volgens Six te duur. Doodschieten gaat hij in ieder geval niet doen. “Ik heb geen geweer en het mag niet. Mochten er meer dan twee schapen per jaar gepakt worden door een wolf, dan zoek ik een andere hobby.”

Tamme wolven en wolf-hondhybriden
Uit een Australisch onderzoek, gepubliceerd in Bioscience, blijkt dat wolven wereldwijd steeds tammer worden. De dieren leven dichter bij mensen, maar vallen de mens juist minder vaak aan. Zij spreken zelfs van een ‘nieuw hondenras’. Toch moet je deze tamheid niet zien als tamheid bij een hond.

Het is in Nederland sinds 1 juli 2014 verboden om een wolf als huisdier te houden. Dat heeft een hele simpele reden: een wolf is helemaal niet geschikt als huisdier én een beschermde diersoort. Het dier sloopt niet alleen je hele huis; het zal nooit naar je luisteren als een hond. Hoe dat komt, legt Peter Lennertz van The Wolf Conservation Association in de video hieronder uit. Wat veel wolven- en hondenliefhebbers doen om dit ‘probleem’ te tackelen, is het houden van een wolf-hondhybride. In Nederland is het verboden om een wolf-hondhybride als huisdier te houden tot en met de vijfde generatie. Vanaf de zesde generatie valt het dier onder de hondensoorten en mag het wél.

Doe de test!
Herken jij de wolf?

Powered by

Geef een reactie